De ultieme beloning
arrow_drop_up arrow_drop_down
22 december 2015 

De ultieme beloning

“De term beloning kan in verschillende betekenissen gebruikt worden, namelijk in economisch of maatschappelijk verband als tegenprestatie of loon, en in psychologisch verband als positieve reinforcer of bekrachtiger in bepaalde experimenten. De termen ‘beloning’ en ‘bekrachtiging’ verschillen echter toch in zekere mate.

Samen

ultieme beloningBekrachtiging is een technische term: iets is een bekrachtiger als die tot een bepaald effect leidt, namelijk toename van gedrag. Een beloning hoeft dat niet te doen. Men kan iemand een beloning geven zonder dat die persoon daar zijn gedrag voor aanpast, of zelfs zonder dat die dat apprecieert”, aldus Wikipedia.

Het blijft de gemoederen bezig houden, zeker in hondenland. Voorbeelden van beloning: samen dansen op muziek, samen een obedience-wedstrijd lopen, samen dobbelen, samen met je blinde baas op stap of samen met andere honden rennen door het bos. Samen, dat is het sleutelwoord.

Volgens bovenstaande definitie hoeft een beloning niet altijd gewaardeerd te worden. In de hondentraining gaan wij uit van de definitie dat een beloning pas een beloning is als het gedrag daarna toeneemt, de bekrachtiging dus. Maar wat is nou de ultieme beloning?

Vraag het tien hondeneigenaren en je krijgt misschien wel tien verschillende antwoorden. Vraag het tien instructeurs en je krijgt hoogstwaarschijnlijk minder variatie. Binnen de trainingswereld wordt algemeen aangenomen dat voer de grootste beloning is. Tenminste, dat maken heel wat trainers hun cursisten wijs. Veel hondeneigenaren weten wel beter …

Voer is een makkelijke manier om te belonen binnen de gehoorzaamheidstraining

ultieme beloningDat is het. Voer mag dan wellicht een eerste levensbehoefte zijn, in onze maatschappij is er voer in overvloed; er zijn honden die gewoon een voertje uitspugen. “Gooi die bal nou maar” of “Laat mij je gezicht aflebberen”. Interactie en sociaal contact is naar mijn mening de allergrootste beloning voor een hond. Zo spreekt Ian Dunbar over samen een fijne band opbouwen en vervolgens gebruikt hij voer als beloning.

Ik begrijp wel dat cursisten steeds minder met voer willen belonen omdat ze bang zijn dat hun hond alleen nog maar achter een voertje aan gaat lopen. En natuurlijk gaat het om de perfecte timing en het shapen enzovoorts maar wat heeft onze hond daar aan?

Mijn husky Tygo zat in opslag wegens het bijten van schapen met de dood tot gevolg. In het rapport met aanbevelingen stond: “Deze hond moet niet lang in opslag zitten, want de neiging om stereotiep gedrag te gaan ontwikkelen moet niet worden gestimuleerd. Een snelle beslissing tot teruggave is noodzaak.”

Tygo’s ultieme beloning

ultieme beloniongTygo zat bijna twee maanden in opslag en begon met ijsberen en heftig stress-hijgen, toch kreeg hij voldoende te eten. Hij werd op straat uitgelaten en reageerde met piepen en joelen bij het zien van andere honden. In de test bleek dat het aanvankelijk moeilijk te interpreteren gedrag naar andere honden (is er sprake van agressie?) zich uitte in spelgedrag op het moment dat de honden aan elkaar konden snuffelen.

Tygo sprong op tegen de tester (foei, stoute hond) en ging joelen als deze zijn hok verliet (wat een dwingend gedrag). Of was het een ultieme poging van Tygo om aan te geven dat hij maar een ding wilde: sociale interactie. “Laat mij niet alleen!” Tygo is zeer sociaal naar andere honden en mensen; je moet alleen geen schaap voor zijn neus zetten. Voor Tygo is dat de grootste beloning, daar kan geen voertje (lees: dood vlees) tegenop.

Tygo is allang weer thuis. Wat denk je: zat hij te wachten op een voertje of wil hij mijn gezicht aflebberen? Ik weet het antwoord wel. Misschien wordt het tijd dat wij, trainers en instructeurs, eens gaan nadenken over de echte ultieme beloning voor een hond en die gaan toepassen …

Over de schrijver
Monique is oprichter en eigenaar van HondenUniversiteit. Zij is vanaf 2003 professioneel met honden bezig. Naast kynologisch instructeur is zij hondengedragstherapeut. Sinds 2011 helpt zijn ondernemers in de hondenbranche zakelijk en privé te groeien.