Castratie

Castratie is een manier van onvruchtbaar maken. Meestal wordt gesproken over castratie als het gaat om eenreu en sterilisatie als het gaat om een teef. Dat laatste is feitelijk niet correct.

Castratie van de teef

Wij castreren ook teven; we halen namelijk de eierstokken weg (ovariëctomie). Bij teven is de reden vaak omloopsheid tegen te gaan. Dat kan alleen door castratie; bij sterilisatie worden eileiders afgebonden waardoor de hond onvruchtbaar wordt maar wel loops blijft. In sommige gevallen wordt ook de baarmoederweggehaald (ovariohysterectomie).

Castratie is een behoorlijke ingreep. De hond moet onder volledige narcose, wat nooit zonder risico is, en er kan gedragsverandering optreden. Dat wordt nogal eens onderschat. Wij castreren reuen vaker vanwege gedragsproblemen maar de impact is bij teven ook merkbaar. Doordat het vrouwelijke hormoon oestrogeenniet meer wordt aangemaakt kan de teef harder worden. Bij een stabiele, zelfverzekerde hond zal dit over het algemeen de minste impact hebben. Is de hond wat onzeker, dan kan bijvoorbeeld vluchtgedrag eerder omslaan in aanvalsgedrag. Garanties zijn er echter niet te geven.

De meest voor de hand liggende reden om te castreren is het niet meer loops worden en de daarbij behorendeschijnzwangerschap. Ook vermindert castratie de kans op melkkliertumoren (borstkanker) enbaarmoederontsteking. Daar tegenover staat een verhoogde kans op incontinentie, vachtveranderingen aanleg tot overgewicht.

Laparoscopisch castreren

Laparoscopie (of endoscopie) is een techniek die in de diergeneeskunde steeds meer toegepast wordt. Bij mensen is een kijkoperatie al heel gewoon. Bij laparoscopie wordt met behulp van een piepkleine camera in de buik gekeken en geopereerd. Omdat er geen grote snede wordt gemaakt maar slechts 2 of 3 kleine steekgaatjes is deze manier van opereren minder pijnlijk en belastend voor de hond. Bij een laparoscopische castratie worden de eierstokken of de hele baarmoeder van een teef verwijderd.

Leeftijd

Hierover zijn de meningen verdeeld. Over het algemeen wordt geadviseerd dit voor de eerste loopsheid te doen.

Castratie van de reu

Redenen voor castratie van de reu kunnen natuurlijk van medische aard zijn (voorkomen teelbalkanker, voorkomen vergroten van de prostaat, verminderde kans op voorhuidontsteking) maar in de meeste gevallen wordt gecastreerd om gedragsredenen.

Helaas worden reuen ook gecastreerd om de verkeerde gedragsredenen zoals agressie naar mensen of kinderen. Wel is het zo dat door castratie de aanmaak van testosteron (mannelijk hormoon) wordt tegengegaan. Hierdoor wordt de hond in de regel “zachter’ wat inhoudt dat hij toleranter zou kunnen worden. Belangrijkste gedragsreden voor castratie is tegen tegengaan van agressie naar andere reuen wat in 80% van de gevallen ook zal verminderen. Ook heeft een gecastreerde reu minder behoefte aan veelvuldig markeren en zal hij minder gaan struinen.

Natuurlijk zijn er ook nadelen aan castratie. In sommige gevallen worden ze aantrekkelijker voor andere
(intacte) reuen die ze willen gaan berijden. Gedragsverandering kan betekenen dat onzekere reuen eerderangstagressie gaan vertonen.

GnRH-implantaat

Er zijn eigenaren die niet gelijk willen laten castreren. Zeker als het om gedragsproblemen gaat omdat die te behandelen zijn. Vaak wordt bepaald gedrag ook gekoppeld aan de leeftijdsfase van de hond. Hij kan er dus ‘overheen groeien’.

Chemische castratie door het toedienen van het reguliere middel Tardak was tot op heden het enigealternatief. Tardak heeft echter de nodige bijwerkingen en mag niet langdurig worden toegediend.

Het constant toedienen van GnRH (een stuurhormoon) heeft gelijkwaardige effecten als een castratie. De aanmaak van testosteron wordt significant minder. Daarmee heeft het GnRH-implantaat eenzelfde positief effect op ongewenste gedrag. Nadeel is dat het implantaat uitgewerkt raakt na een half jaar en dus steeds opnieuw ingebracht moet worden. Het is nog te kort op de markt om de eventuele nadelige gevolgen van regelmatige toediening te kunnen bepalen. Het is dan ook de bedoeling dat er tijdens de werking van het implantaat gewerkt wordt aan gedragsverandering. Het implantaat op zich zorgt daar niet voor omdat het proces omkeerbaar is; zodra het is uitgewerkt vervalt de hond in zijn oude gedrag.

Monique is hondengedragstherapeut, gediplomeerd instructeur en ondernemer maar bovenal coach. Zij wordt geïnspireerd door de "waarom"-vraag. Waarom gedraagt de hondeneigenaar zich op een bepaalde manier en wat heeft dat voor effect op de hond. In haar aanpak van gedragsproblemen bij honden staat dus altijd de mens centraal.
Meer over Monique